Of je nu vaak in de trein zit, dagelijks door een druk kantoor loopt of gewoon even wat rust wil tijdens een wandeling, noise cancelling is een functie die steeds belangrijker is geworden in oordopjes en koptelefoons. Je zet het aan, en opeens verdwijnt de achtergrond. Maar huh? Hoe kan dat nou? Wat gebeurt er technisch gezien in een koptelefoon als je de noise cancelling aanzet? In dit artikel leggen we je alles uit over noise cancelling, wat adaptieve noise cancelling is en hoe het werkt in koptelefoons en oordopjes.
Wat is noise cancelling?
Noise cancelling, of ruisonderdrukking, is een technologie die ervoor zorgt dat storende omgevingsgeluiden worden weggefilterd of verminderd. Dat betekent niet dat je opeens niets meer hoort, maar wel dat bijvoorbeeld het gezoem van een vliegtuig, geroezemoes op kantoor of het gebrom van verkeer naar de achtergrond verdwijnt. De meeste mensen kennen noise cancelling vooral van koptelefoons of draadloze oordopjes, maar het wordt ook in vliegtuigen en auto’s gebruikt. Het doel is altijd hetzelfde: meer rust, meer focus en een betere luisterervaring.
Er bestaan twee soorten noise cancelling: passieve en actieve. Passieve noise cancelling is simpelweg de manier waarop een koptelefoon of oordopjes geluid tegenhouden door hun vorm of materiaal. Denk aan dikke oorkussens of siliconen dopjes die goed afsluiten. Actieve noise cancelling, of ANC, gaat een stap verder en gebruikt slimme technologie om geluid daadwerkelijk tegen te werken. En dat is precies waar het interessant wordt.
Wat is adaptieve noise cancelling?
Adaptieve noise cancelling is een geavanceerdere vorm van actieve noise cancelling. In plaats van simpelweg constant hetzelfde soort geluid tegen te werken, past adaptieve noise cancelling zich aan. Het systeem luistert mee naar je omgeving en analyseert welke geluiden op dat moment aanwezig zijn. Daarna past het de manier van onderdrukken daarop aan.
Zit je bijvoorbeeld in de trein, dan worden lage bromgeluiden van de motor weggefilterd. Loop je daarna een druk café binnen, dan schakelt het systeem automatisch om naar het wegfilteren van stemmen en achtergrondgeluid. Dit gebeurt allemaal zonder dat jij iets hoeft te doen. De technologie in je koptelefoon of oordopjes herkent de situatie en reageert daar razendsnel op. Dat maakt adaptieve noise cancelling vooral handig als je veel onderweg bent en steeds in andere omgevingen komt.
Hoe werkt noise cancelling precies?
De techniek achter actieve noise cancelling draait om één principe: het creëren van een tegengeluid. Elk geluid is eigenlijk een trilling in de lucht, een golf met een bepaalde frequentie. Microfoons in je koptelefoon of oordopjes vangen het omgevingsgeluid op. Vervolgens berekent een chip in het apparaat precies hoe die geluidsgolven eruitzien.
Daarna wordt er een geluidsgolf gegenereerd die precies het tegenovergestelde patroon heeft. Dit noemen we antiruis of antiphase. Wanneer deze tegengolf wordt afgespeeld tegelijk met het originele geluid, heffen de twee elkaar op. Het resultaat is stilte, of in ieder geval een flinke vermindering van het storende geluid.
Simpel voorbeeld
Stel, de blauwe golf hieronder is het omgevingsgeluid. De toppen van de golven aan de bovenkant komen allemaal uit op een amplitude van +6, en de laagste punten op een amplitude van -6.
De oranje golf daaronder heeft precies dezelfde vorm, maar dan andersom. Wanneer de blauwe golf +6 aantikt, doet de oranje golf precies het tegenovergestelde: Hij tikt de -6 aan. Hierdoor krijg je een simpele rekensom: +6 + -6 = 0. Je hoort dus 0, oftewel niets!
Noise cancelling werkt vooral goed bij constante, lage geluiden zoals het gebrom van een motor, de airconditioning of het lawaai van een trein op de rails. Voor plotselinge, hoge geluiden zoals een blaffende hond of iemand die ineens roept, werkt het minder goed. Toch worden de systemen steeds slimmer en beter in het herkennen van verschillende soorten geluiden, zeker met de komst van adaptieve technologie.
Hoe werkt noise cancelling op een koptelefoon?
In een koptelefoon is er meer ruimte voor technologie. Dat betekent dat fabrikanten grotere microfoons en krachtigere chips kunnen inbouwen. Meestal zitten er microfoons aan de buitenkant én de binnenkant van de oorschelpen. De microfoons aan de buitenkant luisteren naar het omgevingsgeluid, terwijl de binnenste microfoons controleren wat jij daadwerkelijk hoort. Op die manier kan het systeem nog nauwkeuriger het juiste tegengeluid produceren.
Bovendien bieden over-ear koptelefoons al van zichzelf passieve demping doordat de oorschelpen je oren volledig omsluiten. In combinatie met actieve noise cancelling levert dat vaak indrukwekkende stilte op. Het voelt soms alsof je in een eigen bubbel zit, zelfs als je midden in een drukke ruimte bent. Vooral tijdens lange vluchten of op kantoor is dat ideaal.
Sommige koptelefoons hebben ook een transparantie-modus. Hiermee laat je juist bepaalde geluiden wél door, zoals stemmen of verkeer. Handig als je wilt horen wat er om je heen gebeurt zonder de koptelefoon af te zetten. In dat geval wordt het omgevingsgeluid niet onderdrukt, maar juist versterkt, waardoor je bewust kunt blijven van je omgeving.
Hoe werkt noise cancelling in oordopjes?
Oordopjes hebben minder ruimte dan een koptelefoon, dus de uitdaging is groter. Toch is de techniek vaak verrassend goed. Ook hier worden microfoons gebruikt om het omgevingsgeluid op te vangen, waarna een tegengeluid wordt afgespeeld om dat geluid te neutraliseren. De meeste moderne draadloze oordopjes hebben zowel buitenmicrofoons als microfoons aan de binnenkant van het oor, zodat ze nauwkeurig kunnen bepalen wat jij hoort.
Doordat oordopjes direct in je gehoorgang zitten, bieden ze van zichzelf al wat passieve demping. In combinatie met ANC ontstaat er een vrij stille luisterervaring, zeker voor zulke kleine apparaten. De kwaliteit hangt wel sterk af van de pasvorm. Als de dopjes niet goed afsluiten, werkt de noise cancelling minder goed. Daarom leveren fabrikanten vaak meerdere maten siliconen dopjes mee, zodat je altijd de juiste kunt kiezen.
Bij duurdere modellen is adaptieve noise cancelling standaard aanwezig. Die herkennen of je in een rustige ruimte bent of juist in een drukke straat, en passen zich aan. Ook hier zie je vaak een transparantie-modus, zodat je snel kunt overschakelen als je even een gesprek wilt voeren of omgevingsgeluid nodig hebt voor je veiligheid.
Hoe werkt de transparantie-modus dan?
Noise cancelling koptelefoons hebben vrijwel altijd ook een transparante modus. Hiermee hoor je omgevingsgeluiden juist wel. Handig in het verkeer, als je je moeder wil horen roepen dat het eten klaar is, of als je de bel moet horen omdat je een pakketje verwacht.
De transparante modus van noise cancelling apparaten werkt juist andersom. De microfoons aan de buitenkant van de koptelefoon nemen geluid op. Dit wordt gemixt met je muziek of podcast. Deze geluiden cancellen elkaar niet uit, maar worden juist aan elkaar toegevoegd. Hierdoor hoor je juist alles!
Bij sommige koptelefoons, zoals de AirPods Max, zijn de microfoons zo krachtig dat je het omgevingsgeluid vaak zelfs beter hoort dan als je helemaal geen koptelefoon ophebt. En de AirPods Pro 2 kun je hierdoor zelfs als gehoorapparaat gebruiken als je slechthorig bent. Jaja, oma – zo gek zijn die oordopjes nog niet! 😉
Benieuwd geworden naar noise cancelling?
Ben je benieuwd geworden en wil je noise cancelling zelf eens uitproberen? Dat kan! Bekijk hier ons assortiment met noise cancelling koptelefoons en oordopjes en kies gerust een product uit dat bij je past. Vergeet ook niet de transparante modus van de koptelefoon of oordopjes eens te proberen – minstens net zo handig.